Een restschuld ontstaat als de netto verkoopopbrengst lager is dan de openstaande hypotheekschuld. De netto opbrengst is de verkoopprijs na aftrek van makelaarskosten en andere verkoopkosten. Het verschil is wat je nog verschuldigd bent. Bij de overdracht lost de notaris via de verkoopopbrengst eerst de hypotheek af. Blijft er dan een tekort over, dan wordt dat een ongedekte schuld. Eentje die gewoon op jouw naam blijft staan.
Dit kan je overkomen als de woningwaarde is gedaald, als je weinig hebt afgelost, of als je destijds een aflossingsvrije hypotheek afsloot. Zolang je in het huis woont en de maandlasten betaalt, merk je er weinig van. Maar bij verkoop wordt dat papieren tekort ineens heel concreet.
Hoe je geldverstrekker ermee omgaat
Je geldverstrekker laat de restschuld niet zomaar vallen. Wat er vervolgens gebeurt, hangt af van je situatie. Soms zet de geldverstrekker het bedrag om in een aparte lening, een soort persoonlijke lening met een eigen looptijd en rente. Koop je een nieuwe woning? Dan kun je onder voorwaarden de restschuld meefinancieren in je nieuwe hypotheek. Je inkomen moet de totale lasten wel kunnen dragen, en de verkochte woning moet daadwerkelijk zijn overgedragen.
Er zijn ook bijzondere situaties. Heb je door omstandigheden buiten je eigen schuld moeten verkopen, denk aan een relatiebreuk of inkomensverlies, dan kan een geldverstrekker soms andere afspraken maken. Kwijtschelding is in bepaalde gevallen mogelijk, maar dat is geen standaardoptie. Je moet het aantonen en aanvragen.
Wat het doet met je volgende stap
Een restschuld heeft gevolgen voor wat je daarna kunt lenen. Je draagt die verplichting mee naar je volgende hypotheekaanvraag. De geldverstrekker telt de restschuld mee bij het beoordelen van je leenruimte. Dat betekent dat je minder kunt lenen voor een volgende woning. Heb je een gezamenlijke hypotheek en ga je uit elkaar? Dan zijn jullie allebei hoofdelijk aansprakelijk voor de volledige restschuld richting de geldverstrekker. De onderlinge draagplicht is doorgaans elk voor de helft, tenzij jullie daar andere afspraken over hebben gemaakt. Onderlinge afspraken tussen ex-partners veranderen de aansprakelijkheid richting de geldverstrekker niet. Ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid is alleen mogelijk als de geldverstrekker daar formeel mee instemt.
Reken het vooraf door, niet achteraf
De meeste mensen ontdekken een restschuld pas als de verkoop al in gang is. Dat is precies het moment waarop je de minste ruimte hebt om bij te sturen. Laat je daarom ruim voor de verkoop goed adviseren. Vraag wat je openstaande schuld is, wat de bijkomende kosten zijn, wat een realistische verkoopprijs is, en welke opties er zijn als de opbrengst + kosten lager zijn dan hypotheekschuld. Zo kom je niet voor verrassingen te staan op de dag van de overdracht.
