U heeft een hypotheek die een aantal jaar geleden is afgesloten. Een deel daarvan is aflossingsvrij. Dat was op dat moment een logische keuze. Het gaf lagere maandlasten en meer flexibiliteit. Tot vandaag werkt dat ook gewoon zoals bedoeld. U betaalt uw lasten en er is geen direct probleem.
Als u nu bij de bank zou checken of alles nog klopt, dan krijgt u waarschijnlijk een geruststellend antwoord: er is niets aan de hand en uw hypotheek kan gewoon blijven zoals hij is. Dat klopt ook. Uw bestaande hypotheek verandert niet vanzelf.
Tegelijkertijd gebeurt er iets op de achtergrond. Banken passen hun regels stap voor stap aan. Vooral voor het aflossingsvrije deel worden die regels steeds strenger. Dat merkt u niet direct, omdat deze regels vooral gelden bij nieuwe aanvragen of bij veranderingen van een bestaande hypotheek.
Zolang u niets verandert, blijft alles dus zoals het is. Daar zit ook meteen de reden dat dit onderwerp vaak onderschat wordt. Het speelt niet vandaag, maar op het moment dat er iets verandert in uw situatie.
En zo’n moment komt er vaak eerder dan gedacht. Denk aan verhuizen, een verbouwing, een scheiding, het aanpassen of verhogen van uw hypotheek of het aflopen van een rentevaste periode waarbij u opnieuw keuzes maakt. Op dat soort momenten kijkt een bank opnieuw naar uw situatie. Niet met de regels van toen, maar met de regels van dat moment.
En daar ontstaat het verschil. De regels van nu zijn vaak strenger dan vroeger. Dat betekent concreet dat het aflossingsvrije deel dat u nu heeft, in de toekomst niet altijd meer op dezelfde manier kan blijven bestaan als u iets verandert.
Het kan bijvoorbeeld gebeuren dat u bij een wijziging minder aflossingsvrij mag houden dan u nu heeft. Of dat u verplicht een deel moet gaan aflossen. Ook kan het zijn dat uw maximale leencapaciteit anders uitvalt, omdat aflossingsvrij minder ruim wordt beoordeeld. De ruimte die u gewend bent, kan dan kleiner blijken dan u verwacht.
Dat voelt soms vreemd, omdat u zelf niets verkeerd heeft gedaan. De hypotheek is destijds goed en passend afgesloten. Alleen zijn de spelregels onderweg veranderd. Vergelijk het met verkeersregels die strenger worden terwijl u al onderweg bent. U mag doorrijden zolang u niets wijzigt, maar als u een nieuwe route kiest, gelden de nieuwe regels.
Dat betekent niet dat er nu iets mis is of dat u direct actie moet ondernemen. Er is geen acute druk en in veel situaties blijft alles gewoon goed lopen. Het belangrijkste punt zit in bewustzijn. Weten dat de situatie die vandaag logisch en comfortabel is, later kan veranderen op het moment dat u keuzes maakt.
Voor veel mensen zit de verrassing niet in de regel zelf, maar in het moment waarop zij ermee geconfronteerd worden. Bijvoorbeeld bij een verhuizing of scheiding, wanneer er al genoeg speelt. Juist dan kan het tegenvallen als blijkt dat bepaalde mogelijkheden er niet meer zijn.
Daarom is het verstandig om hier vooraf een keer naar te kijken. Niet omdat er nu iets opgelost moet worden, maar om inzicht te krijgen. Hoe ziet uw situatie eruit als u in de toekomst iets zou willen veranderen? Hoeveel ruimte heeft u dan nog? En waar zou u eventueel tegenaan kunnen lopen?
Door dat vooraf helder te hebben, voorkomt u verrassingen. U houdt regie over uw eigen keuzes en weet beter waar u rekening mee kunt houden. Het geeft rust, ook al besluit u uiteindelijk niets aan te passen.
De kern is simpel. Uw hypotheek blijft vandaag zoals hij is en daar hoeft u zich geen zorgen over te maken. Maar op het moment dat u iets verandert, gelden de regels van dat moment. En die geven vaak minder ruimte voor aflossingsvrij dan voorheen.
Het is dus geen probleem van vandaag, maar iets om rekening mee te houden voor later. En juist dat inzicht maakt het verschil tussen verrast worden en voorbereid zijn.
Regels uit het verleden worden steeds verder aangescherpt.
Bij een wijziging van uw hypotheek krijgt u daarom een nieuw toetsmoment op basis van de huidige, strengere regels.
Die regels worden bepaald door overheid, banken, De Nederlandsche Bank, de ECB, de AFM en de Belastingdienst, waardoor eerder gemaakte afspraken niet altijd meer passen.
